Từ ‘chảo lửa, túi mưa’ đến nông nghiệp kết hợp du lịch trải nghiệm tại Hà Tĩnh

Trong lịch sử phát triển, Hà Tĩnh luôn được biết đến là vùng đất “chảo lửa, túi mưa”, nơi nông dân phải gồng mình chống chọi với thiên tai để giữ màu xanh cho đất.

Thế nhưng, bước sang giai đoạn 2021- 2025 và đặc biệt là quý 1-2026, tư duy ấy đã thay đổi hoàn toàn. Nông nghiệp Hà Tĩnh không còn bó hẹp trong khái niệm “cây lúa, con cá”, không còn chỉ nhìn vào năng suất trên mỗi sào đất.

Hệ sinh thái nông nghiệp đa giá trị

Từ những mảnh vườn mẫu trù phú tại Nghi Xuân đến những đồi chè xanh mướt ở Hương Sơn, vườn bưởi nặng trĩu quả ở Hương Khê… đang tạo nên giá trị gia tăng cho người dân khi kết hợp nông nghiệp với du lịch trải nghiệm tại Hà Tĩnh.

Nông nghiệp Hà Tĩnh không còn bó hẹp trong khái niệm “cây lúa, con cá”, không còn chỉ nhìn vào năng suất trên mỗi sào đất.

Theo báo cáo của ngành nông nghiệp Hà Tĩnh, địa phương đang từng bước hình thành hệ sinh thái nông nghiệp đa giá trị. Toàn tỉnh hiện có gần 1.100ha sản xuất đạt tiêu chuẩn VietGAP; gần 380ha sản xuất theo hướng hữu cơ, trong đó trên 110ha đã được chứng nhận hữu cơ; 94 cơ sở được cấp mã số vùng trồng với tổng diện tích khoảng 1.500ha; diện tích rừng được cấp chứng chỉ FSC đạt hơn 37.500ha.

Các mô hình liên kết sản xuất hữu cơ, tuần hoàn tiếp tục được mở rộng, nổi bật là chuỗi liên kết với Công ty CP Tập đoàn Quế Lâm quy mô hơn 500ha cây trồng và trên 70 mô hình chăn nuôi hữu cơ; chuỗi trồng dứa với Công ty CP Đồng Giao hình thành vùng nguyên liệu hơn 250ha.

Riêng năm 2025, toàn tỉnh có thêm 3.300ha đất ruộng được chuyển đổi, tập trung, nâng tổng diện tích được chuyển đổi lên trên 13.400ha, đạt hơn 90% chỉ tiêu Nghị quyết số 06 của Tỉnh ủy đề ra.

Tính đến hết quý 1-2026, tăng trưởng kinh tế của Hà Tĩnh ước đạt con số ấn tượng 12,42%. Trong bức tranh sáng màu đó, ngành dịch vụ và du lịch đóng góp một phần không nhỏ với tổng mức bán lẻ hàng hóa 3 tháng đầu năm doanh thu ước đạt 15.199 tỉ đồng, tăng 13,7%. Đây là minh chứng rõ nét cho thấy sự kết hợp đa giá trị đang đi đúng hướng.

“Đặc sản” những khu vườn mẫu và sản phẩm OCOP

Ông Ngô Đình Long – Phó chánh Văn phòng Điều phối nông thôn mới Hà Tĩnh – cho biết trên cơ sở bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 – 2030, tỉnh sẽ tiếp tục nghiên cứu, cụ thể hóa các chiến lược, giải pháp phù hợp với thực tiễn, lấy chuyển đổi tư duy sản xuất và tổ chức lại sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững làm trọng tâm.

Thay vì chỉ dừng lại ở những chỉ số về hạ tầng “điện – đường – trường – trạm” như giai đoạn trước, công cuộc xây dựng nông thôn mới tại Hà Tĩnh hiện nay đã chuyển mình mạnh mẽ sang tư duy “kinh tế cảnh quan”.

Với việc cơ bản hoàn thành các nhiệm vụ xây dựng tỉnh tông thôn mới, địa phương này đã kiến tạo nên một “đặc sản” riêng có: Những khu dân cư kiểu mẫu và vườn mẫu trù phú soi bóng bên dòng sông Lam.

Minh chứng rõ nét nhất là tại xã Nghi Xuân, Tiên Điền, nơi du lịch nông thôn được khơi nguồn từ chính cái nôi văn hóa dòng họ và di sản danh nhân. Tại đây, những mảnh vườn không còn thuần túy là nơi canh tác cây ăn quả cho thu nhập cao, mà đã trở thành điểm đến lý tưởng để du khách xa gần tìm về trải nghiệm cuộc sống thuần khiết, tự tay thu hoạch và thưởng thức sản vật ngay dưới tán lá xanh tươi.

Sát cánh cùng sự phát triển của cảnh quan, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm – OCOP” đóng vai trò là “chất xúc tác” quan trọng, tạo đà cho nông nghiệp du lịch bứt phá.

Tính đến đầu năm 2026, Hà Tĩnh đã hình thành nên một hệ sinh thái sản phẩm phong phú với hàng trăm thương hiệu đạt chuẩn từ 3 – 5 sao. Từ nước mắm Luận Nghiệp, Phú Khương đến bưởi Phúc Trạch hay nhung hươu Hương Sơn, tất cả đã trở thành những cái tên bảo chứng cho chất lượng quà tặng trên bản đồ du lịch địa phương.

Chính việc chuẩn hóa các sản phẩm này đã thiết lập nên một chuỗi giá trị khép kín đầy hiệu quả. Điển hình như tại các vùng trà hữu cơ Hương Trà (xã Hương Đô mới), du khách giờ đây không chỉ đến để thưởng ngoạn mà còn trực tiếp tham gia vào quy trình chế biến truyền thống, từ đó sẵn lòng chi trả cho những sản phẩm tinh túy về làm quà.

Dù đã đạt được những kết quả khả quan trong mục tiêu đón 6,5 triệu lượt khách trong năm 2026 chung của ngành du lịch, du lịch nông nghiệp Hà Tĩnh vẫn đang đứng trước những thách thức lớn về tính chuyên nghiệp và sự bền vững.

Thủ phủ chế tác trầm hương ở Hà Tĩnh sôi động ngày cận Tết Nguyên đán

Dịp cuối năm thị trường mua bán sản phẩm chế tác từ trầm hương diễn ra rất sôi động, đây cũng là thời điểm các cơ sở kinh doanh tăng tốc làm việc khiến không khí ở thủ phủ cây dó trầm ở Hà Tĩnh diễn ra rất sôi động.